راهنمای سفر به کجور؛ سفر به پایتخت تاریخی رستمدار

وقتی از هیاهوی شهرهای ساحلی مازندران فاصله می گیرید و جاده را به سمت ارتفاعات البرز مرکزی کج می کنید، هوا به ناگاه سنگین و خنک می شود. اینجا کجور است. منطقه ای که نه شبیه تصویرهای فتوشاپی شمال است و نه شباهتی به کویرهای خشک دارد. کجور یک اصالت گمشده در میان کوه های سر به فلک کشیده است که هنوز هم بوی هیزم سوخته و نان تازه از پس دیوارهای کاهگلی اش به مشام می رسد. کجور جایی نیست که برای دیدن یک مرکز خرید لوکس به آن بروید؛ اینجا باید بلد باشید با سکوت حرف بزنید و از مه ای که ناگهان جاده را می بلعد، نترسید.

چطور خودمان را به ارتفاعات کجور برسانیم؟

مسیر دسترسی به کجور خودش یک سفر جداگانه است. اگر از تهران حرکت می کنید، جاده چالوس سرراست ترین گزینه است. حدود 25 کیلومتر مانده به چالوس، بعد از عبور از مرزن آباد، تابلوی کجور را در سمت راست جاده خواهید دید. از اینجا به بعد، جاده باریک تر و پیچ در پیچ می شود. حدود 45 دقیقه تا 1 ساعت رانندگی در این جاده کوهستانی لازم است تا به مرکز کجور برسید. کل زمان سفر از تهران حدود 3.5 تا 4 ساعت است، البته اگر ترافیک سیاه بیشه یقه تان را نگیرد.

اگر ماشین شخصی ندارید، می توانید با اتوبوس های چالوس یا نوشهر بروید و در مرزن آباد پیاده شوید. از آنجا تاکسی های خطی برای کجور وجود دارند که البته همیشه در دسترس نیستند. کرایه این تاکسی ها در سال 1405 احتمالا چیزی حدود 400 تا 600 هزار تومان برای هر نفر خواهد بود. یک راه دیگر هم جاده هراز است که از طریق بلده به کجور می رسد؛ مسیری طولانی تر، وحشی تر و به شدت خلوت که فقط به رانندگان حرفه ای توصیه می شود. در این مسیر ممکن است کیلومترها هیچ ماشینی نبینید و فقط صدای باد و عقاب ها همراهتان باشد. فروشنده ای در میانه راه می گفت جاده بلده شب ها جنی است، من که چیزی ندیدم، شاید فقط می خواست زودتر مغازه اش را ببندد و برود.

روایت دیو چشمه و آبی که می گویند جادویی است

دیو چشمه یکی از آن جاهایی است که نامش ترسناک به نظر می رسد اما واقعیتش چیز دیگری است. این چشمه بزرگ که دهانه اش حدود 5 متر عرض دارد، آبی به شدت سرد و زلال را از دل زمین بیرون می ریزد. بومی ها معتقدند هر کس از این آب بنوشد، دوباره به کجور برمی گردد. عمق آب در بعضی جاها به 2 متر می رسد اما به دلیل شفافیت زیاد، کف چشمه کاملا پیداست. اطراف چشمه پر از درختان کهنسال است که سایه های سنگینی روی زمین انداخته اند. جالب اینجاست که دمای آب در تابستان و زمستان تقریبا ثابت است. در کنار چشمه، یک آسیاب آبی قدیمی هم وجود داشت که حالا فقط خرابه هایش مانده است. نمی دانم چرا کسی به فکر مرمت آن نیست، شاید چون کجور ترجیح می دهد در گذشته اش باقی بماند.

موزه مردم شناسی کندلوس؛ ویترینی از زندگی کوه نشینان

کمی دورتر از مرکز کجور، روستای کندلوس قرار دارد. این روستا به پاکیزگی اش معروف است. کوچه های سنگفرش شده که حتی یک تکه آشغال هم در آن ها نمی بینید. موزه کندلوس اولین موزه روستایی در جهان است. در این موزه اشیایی پیدا می کنید که قدمتشان به هزاران سال پیش برمی گردد. از قفل های قدیمی و لباس های محلی گرفته تا نسخه های خطی و ابزارهای کشاورزی. ورودی موزه در سال 1405 احتمالا حدود 150 هزار تومان خواهد بود. گشتن در این موزه مثل ورق زدن یک کتاب قطور از تاریخ طبرستان است.

هزینه های سفر به کجور در سال 1405

برآورد هزینه ها بر اساس تورم و نرخ ارز فرضی (دلار 200 هزار تومانی) انجام شده است. کجور منطقه ای ارزان نیست چون دسترسی به آن سخت است و اقامتگاه های لوکس کمی دارد. برای اطلاعات دقیق تر درباره مقاصد دیگر می توانید به دوراچی سر بزنید و قیمت ها را مقایسه کنید.

نکته مهم: قیمت ها در روزهای آخر هفته و تعطیلات رسمی ممکن است تا 2 برابر افزایش یابد. همیشه سعی کنید وسط هفته سفر کنید تا هم خلوت باشد و هم پول کمتری خرج کنید.

شکم گردی در میان مه؛ از آش دوغ تا نان کچیری

غذا خوردن در کجور یک مراسم مذهبی است! اینجا خبری از فست فود نیست. اگر خوش شانس باشید و در خانه یکی از بومی ها مهمان شوید، طعم واقعی کجور را می چشید. نان “کچیری” که با آرد ذرت و محتویات محلی درست می شود، پای ثابت سفره هاست. آش دوغ کجور با سبزی های کوهی مثل “الز” و “سوسنبر” عطر و بویی دارد که تا ساعت ها در مشامتان می ماند. لبنیات کجور هم که دیگر گفتن ندارد؛ پنیر خیک و سرشیر تازه ای که صبح زود از چوپان ها می خرید، با هیچ کره صنعتی قابل مقایسه نیست. قیمت یک کیلو پنیر محلی درجه یک در سال 1405 احتمالا به 800 هزار تومان می رسد، اما ارزشش را دارد. در بازارچه های محلی می توانید عسل وحشی هم پیدا کنید. عسلی که بوی گل های وحشی البرز را می دهد و رنگش تیره تر از عسل های معمولی است.

چه زمانی به کجور برویم؟

انتخاب زمان سفر به کجور بستگی به این دارد که چقدر با سرما رفیق هستید. کجور در زمستان ها تبدیل به یک سرزمین یخی می شود. جاده ها اغلب مسدود می شوند و زندگی در روستاها کند می شود. اما پاییز کجور… پاییز اینجا از اواسط مهر ماه شروع می شود. درختان انجیلی و ممرز به هزار رنگ در می آیند. هوا در مهر ماه عالی است؛ نه آنقدر سرد که بلرزید و نه آنقدر گرم که عرق کنید. تابستان های کجور هم پناهگاه کسانی است که از شرجی ساحل فرار می کنند. وقتی در نوشهر دمای هوا 35 درجه با رطوبت 90 درصد است، در کجور با دمای 22 درجه باید پتو روی خودتان بیندازید. به نظر من بهترین زمان، نیمه دوم اردیبهشت است؛ وقتی دشت ها پر از گل های زرد و بنفش می شوند و چشمه ها در پرآب ترین حالت خود هستند.

جزئیات عجیب از روستای لشاک

لشاک یکی از روستاهای دورافتاده کجور است. چیزی که در این روستا توجهم را جلب کرد، پیرمردی بود که در خانه ای با در چوبی آبی رنگ زندگی می کرد. او می گفت سال هاست که هیچ کس را به داخل خانه اش راه نداده چون معتقد بود ارواح اجدادش در اتاق پذیرایی نشسته اند و منتظر مهمان عزیزی هستند. این ها همان جزئیات نابی است که کجور را از هر مقصد دیگری متمایز می کند. در لشاک می توانید بقایای یک قلعه قدیمی را هم ببینید که حالا فقط تلی از سنگ است، اما بومی ها می گویند زیر آن تونل هایی تا مرکز زمین وجود دارد. البته این ها بیشتر افسانه است، ولی شنیدنش در کنار آتش لذت بخش است.

برنامه پیشنهادی سفر 3 روزه به کجور

روز اول: صبح زود از تهران حرکت کنید. ناهار را در سیاه بیشه بخورید. بعد از ظهر به سمت کجور بروید و در یک اقامتگاه بوم گردی در روستای کندلوس مستقر شوید. عصر را به قدم زدن در کوچه پس کوچه های کندلوس بگذرانید.

روز دوم: صبحانه را با پنیر و عسل محلی میل کنید. راهی دیو چشمه شوید. ناهار را در کنار چشمه پیک نیک کنید (حتما زباله ها را با خود برگردانید). بعد از ظهر به سمت آبشار نایسر بروید. این آبشار در دل جنگل پنهان شده و نیاز به حدود 40 دقیقه پیاده روی سبک دارد.

روز سوم: سری به بازار محلی کجور بزنید و سوغاتی بخرید. سپس از مسیر جاده نیروگاه (تنگه دار) به سمت نوشهر سرازیر شوید. این مسیر بسیار زیباست و در نهایت شما را به ساحل دریای خزر می رساند. قبل از رفتن به ساحل، سری به دریاچه آویدر بزنید که در نزدیکی کجور قرار دارد.

نکات ایمنی و فرهنگی که باید بدانید

مردم کجور بسیار مذهبی و سنتی هستند. در پوشش خود و رفتارتان در داخل روستاها، به عقاید آن ها احترام بگذارید. بلند کردن صدای موسیقی در محیط های مسکونی اصلا پسندیده نیست. همچنین، کجور زیستگاه حیوانات وحشی مثل خرس و پلنگ است؛ اگر برای کمپینگ به ارتفاعات می روید، حتما به صورت گروهی حرکت کنید و آتش را قبل از خواب یا ترک محل کاملا خاموش کنید. کجور میراثی است که باید همان طور دست نخورده به نسل های بعد برسد. وقتی در مسیرهای جنگلی قدم می زنید، به جای چیدن گل ها، فقط از آن ها عکس بگیرید. کجور با تمام سادگی اش، غرور خاصی دارد که فقط با احترام گذاشتن به طبیعتش می توانید آن را درک کنید.